صورت فلکی گاو

دانشمندان اروپایی روز دوشنبه اعلام نمودند که پنج سیاره بزرگ شبیه زمین هر یک 4 تا 30 برابر بزرگتر از سیاره خاکی ما را در سه منظومه شمسی دیگر کشف کرده اند.

این کشف نشان می دهد که حد اقل یک سوم ستاره های شبیه خورشید ما میزبان این گونه سیارات خاکی اند که به مشکل کشف می شوند و با این اظهار تخمین های قبلی هم پنج برابر می شود. مهمتر از آن اخترشناسان یک گام دیگر به یافتن سیارات دیگر در خارج از منظومه شمسی ما که شرایط مناسب برای ایجاد حیات در آنجا همچون زمین تکرار شده، نزدیکتر می شوند.

به گفته ستفن اودری پژوهشگر رصد خانه شهر ژنو در کشور سویس و عضو تیمی که در حال جستجوی این گونه سیارات اند " احتمالأ طی یک یا دو سال آینده سیاراتی را خواهیم یافت که بدور ستاره های کوچک همچو خورشید در گردش اند و امکان حیات در آنجا وجود دارد.


از جمله پنج سیاره کشف شده، سه سیاره را بخاطر این ابر زمین می گویند که چند برابر جرم سیاره خاکی ماست و بدور یک ستاره بنام HD 40307 در فاصله 42 سال نوری در گردش اند. ( یک سال نوری تقریبأ 9.5 تریلیون کیلومتر ( 6 تریلیون مایل) فاصله است)

حجم این سیارات به ترتیب 4.2، 6.7 و 9.4 بار بیشتر از زمین است و هر یک در 4.3 و 9.6 و 20.4 روز یکبار بدور خورشید مادر در گردش اند.

گردش سریع این سیارات کشف آنها را آسان نموده و بنظر میرسد که این سیارات همچو گوی های گازی آتش عاری از امکان حیات می باشند. در یک کنفرانس در شهر نانتز فرانسه گفته شد که اولین سیاره در خارج از منظومه شمسی درسال 1995 کشف شد و تا قبل از کشف اخیر شمار آنها به بیش از 280 عدد رسیده بود که با استفاده از نسل جدید ابزارهای قوی فهرست مذکور طولانی تر از این می گردد.

نوت: دانشمندان تا کنون 303 سیاره مختلف را بدور 259 ستاره کشف نموده اند.

اما این چند سیاره، به روش جستجوی سیارات در گردش شعایی بسیار دقیق به وسیله یک تلسکوپ 3.6 متری و طیف نگار نصب شده (High-Accuracy Radial Velocity Planet Searcher) در بالای کوه لا سیلا در کرانه جنوبی صحرای آتاکاما در چیلی کشف شده اند.
این ابزار که بنام "شکارچی سیارات" نیز نامیده می شود تا کنون 45 ابر زمین را از زمان آغاز فعالیت اش در سال 2004 کشف نموده است.

به گفته مایور این سیارات فقط نوک کوه یخ یا ( Iceberg) اند. تحلیل و بررسی این سیارات بوسیله HARPS نشان داد که یک سوم ستاره های شبیه خورشید سیارات ابر زمینی یا شبیه نپتون در کنار خود دارند که در مدت کمتر از 50 روز یکبار بدور همان ستاره ها می چرخند. زمین ما در 365 روز یکبار بدور خورشید می چرخد.

سیارات دور حتی بزرگترین آنها به حدی کوچک اند که مستقیمأ دیده نمی شوند و فقط با اندازه گیری اثرات آنها بر حرکت ستاره مادر شناخته می شوند.

جرم کوچکترین سیاره 100 هزار بار کمتر از ستاره مادر است و تنها با حساسیت و دقت بالای HARPS می توان آنها را کشف کرد. تمام سیارات کشف شده روز دوشنبه جرمی 4 تا 30 بار بیشتر از زمین ما دارند و در مدتی هفت بار کمتر بدور ستاره مادر می گردند. کشف دور ترین سیارات از ستاره مادر مشکل تر از همه سیارات اند.

اخترشناسان در همان کنفرانس اعلام کردند که کشف دو منظومه دیگر نیز توسط صیف نگار HARPS بوده.

در یکی از این منظومه ها یک سیاره ابر زمینی طی 9.5 روز یکبار بدور ستاره HD 181433 می گردد. همین ستاره میزبان یک سیاره بزرگ شبیه مشتری و یک سیاره کروی شبیه زحل با مدار سه ساله می باشد.
در منظومه دیگر نیز یک سیاره آتشین با جرم 22 بار بیشتر از زمین، هر 4 روز یکبار بدور ستاره مادر در گردش است که در این منظومه یک سیاره کروی شبیه زحل با مدار سه ساله نیز وجود دارد.

احتمالأ سیارات زیادی نه تنها سیارات ابر زمینی بلکه شبیه زمین نیز زیاد وجود دارتد که تا هنوز به کشف آنان موفق نشده ایم.

سیارات، از صفحه یا سحابی گاز حاوی ذرات گرد و غبار باقی مانده از پروسه ساخت ستاره ها، بوجود می آیند. اما اینکه این پروسه چقدر طول می کشد هنوز موضوع بحث میان دانشمندان است.

باور بر این است که زمین حدود 4.5 میلیارد سال قبل و خورشید حدود 100 میلیون سال قبل تر از آن بوجود آمده اند.

روست در سال 1990 یک رصدخانه بین المللی به نام ماهواره روست برای مشاهده منابع آسمانی اشعه ایکس به فضا پرتاب شد.

روشها

استفاده از آینه در مورد پرتوهای ایکس مستلزم این است که تابش با زاویه خراشان (grazing angle) به سطح بخورد. در مورد پرتوهای ایکس ، اشکال هندسی مستقیما باهم ترکیب می‌شوند و این برخلاف تلسکوپ نوری است که در آن آینه‌های اولیه و ثانوی از یکدیگر جدا هستند و بین آنها فاصله وجود دارد. ستاره شناسان پرتو ایکس استفاده از لوله‌های مستطیل شکل بجای دایره‌ای را آسانتر یافته‌اند. زیرا دستگاه آشکار سازی که باید در ته لوله سوار شود، در یک جعبه مستطیلی شکل راحتتر جای می‌گیرد تا درون یک جعبه مدور نمونه‌ای از یک جعبه آشکار ساز که به شمارنده تناسبی معروف است، دیواره‌های جعبه کاملا توسط صفحات فلزی که در مقابل پرتوهای ایکس غیر قابل نفوذند، بسته شده است و فقط یک پنجره باز گذاشته شده که جنس آن از ماده‌ای است که پرتوهای ایکس می‌توانند از طریق آن به درون جعبه نفوذ کنند.

در ساختمان این پنجره معمولا از صفحه بریلیوم ، ورق آلومینیوم و فیلمهای پلاستیکی استفاده می‌شود. روشهای آشکار سازی پرتو ایکس همگی بر مبنای اثر فتوالکتریک پایه گذاری شده‌اند. در آشکار سازها پرتوهای کیهانی نه تنها از آن طرف که رو به آسمان است، بلکه از زوایای مختلف به جعبه آشکار ساز نفوذ می‌کند. می‌توان با پوشاندن قسمت خارجی لوله توسط وسایل حس کننده ، پرتوهای را که از سطوح جانبی لوله می‌آیند. از پرتوهایی که از قسمتهای دلگرد پایین و ... وارد لوله می‌شوند بطور جداگانه آشکار سازی کرد، مثل شمارنده گایگر. بنابراین احاطه کردن دستگاه آشکار ساز پرتو ایکس با شمارنده‌های ساده‌ای از نوع گایگر ، نخستین دفاع ستاره شناسان پرتو ایکس در مقابل پرتوهای کیهانی ناخواسته است.

علاوه بر پرتوهای کیهانی ، مسائل دیگری نیز وجود دارد. الکترونها از اتمها به بیرون پرتاب شده و اتمها نیز نور گسل می‌دارند. این گسل نور ، توسط الکترونهای برخورد کننده‌ای که موجب تغییر حالت اتمها می‌شوند بوجود می‌آیند، بدین ترتیب که اتمها تحریک می‌شوند و از خود نور تابش می‌کنند. برای رفع این مشکل ، عمدا یک گاز ناخالص (یا گاز خاموش کننده) در جعبه آشکار ساز وارد می‌کنند. دلیل انتخاب ، قابلیت جذب نور است که در نتیجه مانع از رسیدن نور به دیواره‌های جعبه می‌شود.

مشکل اختلال آمیز دیگر ، مسأله پارازیت است. یک پرتو کیهانی ممکن است بدون فعال کردن یک شمارنده محافظ ، به درون جعبه آشکار کننده راه یابد، یا ممکن است یا الکترون تا آن حد انرژی کسب کند که مانند الکترون تولید شده توسط یک پرتو ایکس ناخواسته عمل کند. برای مقابله با چنین اشتباهاتی مدت انجام آزمایش باید طولانی‌تر شود، زیرا رویدادهای نامحتمل ، توالیا رخ نمی‌دهند.

نخستین منبع پرتو ایکس که از خارج منظومه شمسی کشف شد

در سال 1956 م ، جوب و فریدمن ، علاوه بر رسیدن به هدف خود که کشف تشخیص شراره‌های خورشیدی به عنوان عامل محو شدنهای رادیویی بود، کشف مهمی مشابه کشف کارل جانسکی در مورد امواج رادیویی انجام دادند. چوب و فریدمن دریافتند که پرتوهای ایکس بصورت پخش از جهات متعددی که دستگاههای آشکار ساز پرتوهای ایکس در آن جهت نشانه گیری شده بودند، می‌رسند. در نتیجه شب 12 ژوئن 1962 م . یک موشک توسط محققان به ارتفاع 230 کیلومتری پرتاب شده دو تا از سه شمارنده‌های پرتوهای ایکس ، که در موشک نصب شده بودند، در مدت 350 ثانیه رصد خودکار خود را به درستی انجام دادند.

وقتی شمارنده‌ها مستقیما به طرف جنوب - جنوب غربی (جغرافیایی) گردانده شدند، یک منبع پرتو ایکس نرم با قدرتی حدود پنج کوانتوم که در هر ثانیه از سطح یک سانتیمتر مربع می‌گذشت یافت شد. این علامت ، بسیار قویتر از حدی بود که قبلا انتظار یا امید آن می‌رفت. اگر این علامت تابش از یک ستاره نزدیک بود، ستاره باید پرتوهای ایکس را با قدرت خروجی ده میلیون برابر خورشید، گسیل کند. این منبعی بود که بعدا وقتی نشان داده شد که در جهت صورت فلکی عقرب است، عقرب 1-X نامیده شد.

نخستین کهکشان پرتو ایکس

گروه NRL تحت نظر فریدمن بدون شک نخستین کهکشان قوی پرتو ایکس را در سال 1970 م. کشف کردند. این کهکشان M87 بود، کهکشانی با فواره ویژه داخلی. فواره یک منبع قوی پرتوهای ایکس است، ولی یک هاله خارجی گسترش یافته مهمتر نیز وجود دارد که حجم آن بسیار بزرگ است. اگر نور مرئی (یا حتی رادیویی) به الکترونهای پر سرعت برخورد کند، پرتوهای ایکس تولید می‌شوند. این فرآیند ، که به عکس فرآیند کامپتون معروف است، رقیب بزرگی برای مکانیسم گسیل اکثر منابع قوی پخش پرتوهای ایکس است. منجمله ، پرتوهای ایکس از مسیر دایروی درون سحابی خرچنگ از آن جمله‌اند. عکس فرآیند کامپتون به شرطی صورت می‌گیرند که از قبل تابش با فرکانس کم وجود داشته باشد.

بررسی قمر مصنوعی یوهورو

قمر مصنوعی یوهورو (این کلمه سواهیلی swahili به معنای آزادی است) یکی از پروژه‌های کوچک ناسا بود، ولی ارزش علمی آن از اکثر پروژه‌های بزرگ ناسا بیشتر بود. قمر مصنوعی در دوم دسامبر 1970م. پرتاب شد، ولی طرح ریزی خود آن توسط ASE به حدود 1964م. باز می‌گردند. دستگاههایی که بوسیله یوهورو حمل می‌شد برای نقشه برداری از منابع پرتو ایکس با شار انرژی بیشتر از 2X10^-10 erg Cm^-2 در کل آسمان طراحی شده بودند. نتایج این بررسی به فهرست U3 معروف شده و چاپ گردید.

خوشه‌های کهکشانها ، اکثر منابع پرتو ایکس

برای توضیح گسیل پرتوهای ایکس از خوشه‌های کهکشانها دو نظریه پیشنهاد شده است. یکی از آنها عکس فرآیند کامپتون است. نظریه دیگر که در سال 1971م. توسط جی. گان و جی. گوت (J. Gunn , J. Gott) پیشنهاد شد که به ایده برخورد ذرات بر می‌گردد. میزان گاز بین کهکشانی درون خوشه‌ها ، ممکن است بسیار بزرگتر از چیزی باشد که ستاره شناسان گمان می‌بردند. اگر چه در هر عنصر حجمی ، میزان وقوع برخوردها باید کوچک باشد، اما ممکن است کل آن برای تمام حجم ، قابل توجه باشد، زیرا حجم کل یک خوشه از کهکشانها بسیار بزرگ است.

یک سال نوری یعنی مسافت پیموده شده توسط نور در یک سال.

سرعت نور

نور با سرعت 300 هزار کیلومتر در ثانیه حرکت می‌کند. در این سرعتها نور مسافتی برابر با 18 میلیون کیلومتر را در دقیقه طی می‌نماید. این مسافت را دقیقه نوری می‌نامند. وقتی که می‌گوییم یک جرم آسمانی بخصوص ، در فاصله یک دقیقه نوری ما قرار دارد، این بدان معناست که آن جرم در فاصله 18 میلیون کیلومتری زمین واقع شده است. مثلا فاصله خورشید از کره زمین 8 دقیقه و 30 ثانیه نوری می‌باشد. این عدد نشان می‌دهد که فاصله خورشید از زمین 150 میلیون کیلومتر است.

مسافت طی شده توسط نور در یک سال ، 90460000000000 کیلومتر است. بطور خلاصه می‌توان گفت که این فاصله 46/9 میلیون میلیون یا 10¹² × 9.46 کیلومتر است. این مسافت را یک سال نوری می‌نامند. فاصله کره ماه از زمین ، برحسب این واحد ، 25/1 ثانیه نوری است. نزدیکترین ستاره به زمین ، پرکسیما سنتوری در فاصله 25/4 سال نوری قرار دارد. این بدان معناست که اگر با هواپیمایی که با سرعت 300 هزار کیلومتر در ثانیه حرکت می‌کند پرواز کنیم، 25/4 سال طول می‌کشد تا به این ستاره برسیم (چنین سرعتی در عالم واقع امکان پذیر نیست). این ستاره فقط در نیمکره جنوبی قابل مشاهده است. نزدیکترین ستاره قابل رؤیت در نیمکره شمالی ، سیروس است که فاصله آن از کره زمین 8/8 سال نوری است.

سال نوری چگونه اندازه گیری شد؟!

برای اندازه گیری سرعت نور قطعا باید از روشهای ابتکاری استفاده کرد، چرا که آزمایشگاهی که حتی بتوان در آن سرعت نور را در یک ثانیه بدست آو.رد، باید لااقل 10⁸ × 3 کیلومتر طول داشته باشد. اولین بار یک ستاره شناس دانمارکی به نام اولاس رومر Olaus Roemer این کار را انجام داد. او دریافت که خسوف یکی از اقمار سیاره مشتری همچنان که زمین در مدار خود از خورشید دور می‌شود، ادامه می‌یابد. سپس ، وقتی که زمین به وضع اول خود بازگشت دو مرتبه خسوف رؤیت می‌شود. اختلاف زمانی که پدیده تقریبا 17 دقیقه بود و از روی آن بسادگی می‌شد تخمین زد که نور برای عبور از قطر مدار زمین چقدر وقت صرف کرده است. نتیجه این آزمایش با توجه به اینکه او می‌دانست این فاصله تقریبا 6/297 کیلومتر است این شد که سرعت نور به آسانی بدست آمد. البته برای محاسبه دقیق سرعت نور بعدها روشهای بسیار دقیقتری بکار گرفته شد که در نتیجه سرعت نور به میزان بسیار دقیقتری بدست آمد

• نوع سنگی که شامل سیلیکاتها می‌باشد.
• نوع فلزی که از آهن و نیکل تشکیل شده است.
• نوع سنگی - فلزی که مخلوطی از سنگ و فلز است.

بیشتر سنگهای فوق کندریتها هستند ، که دارای کندرول می‌باشند و گویچه‌هایی با چند میلیمتر قطر ، که منشأ معدنی آنها معلوم نیست و در بردارنده دانه‌های اولیوین و پیروکسین هستند. کندریتها طبق میزان تغییرات آب و تغییرات دمایشان پیش از رسیدن به زمین تقسیم بندی می‌شوند. کندریتهای کربن دار از نظر زیست اختر شناسان بیشترین اهمیت را دارند. در این کندریتها کربن یافت می‌شود که ترکیب آن سومین مشخصه کندریتهاست.

این نوع کندریتها حدود 5 درصد شهاب سنگها را تشکیل می‌دهند. در قرن نوزدهم مطالعات سنگهای حامل کندریتهای کربن دار نشان داد که دارای هیدروکربنهایی هستند، شبیه هیدروکربنهای کروجن kerogen ، که ماده جامدی است که در منابع نفت نظیر سنگ نفت یافت می‌شود. بین سالهای 1950 و 1970 ، «هارولد اوری» ، برنده جایزه نوبل شیمی ، یک رشته تجزیه‌های شیمیایی و ایزوتوپی انجام داد که وجود ترکیبات بودار را که قطعا منشأ فرازمینی دارند، تأیید کرد.

نحوه تشکیل شهاب سنگها

اغلب شهاب سنگها از سیارکها ناشی می شوند (که بعضی از آنها ممکن است به قطر صد تا چهار صد کیلومتر رسیده باشند) که بعدا خرد شده و یا در اثر برخورد با اجرام دیگر قسمتی از آنها سائیده شده باشد. مثلا شهاب سنگ واکاموارتا در اثر برخورد سیاره‌ای کوچک که بخشی از آن مذاب بوده و فعالیتهای آتشفشانی داشته است و سیاره کوچک دیگری با هسته فلزی بوجود آمده است. در نهایت خرده پاره‌های هر دو سرد شده و بصورت مخلوطی از مواد معدنی در آمده است که نیم آن سنگی و نیمی فلزی است. این نوع کمیاب «مزوسیدریت» نامیده می‌شود.

اسید آمینه در شهاب سنگها

«جان کرونین» ، پژوهشگر دانشگاه آریزونا ، با مطالعه شهاب سنگ مارکیسون که در سال 1969 در استرالیا سقوط کرد، به این نتیجه رسید که در ساختمان آن اسیدهای آمینه وجود دارد. در ساختمان شهاب سنگها اشکال گوناگونی از کربن نظیر گرافیت ، سیلیکان کارباید و الماس یافت شد. کرونین 74 نوع اسید آمینه مختلف ، 87 هیدروکربن بودار ، 140 ترکیب چربی دار ، 10 مولکول قطبی و از همه مهمتر 5 پایه نیتروژنی که درDNA وRNA یافت می شود، در شهاب سنگها کشف کرده است.

از بیست نوع اسید آمینه یافت شده ، هشت مورد از آنها در ساخت پروتئین در حیات زمینی دخیل هستند، نظیر گلیسرین ، آلانین ، والین و لوسین. کرونین مواد اولیه این اسید آمینه‌ها را نیز یافته است که موادی چون کربوکسامیدها هستند. به گفته او با اندکی تلاش می‌توان از مولکولهای بین ستاره‌ای اسید آمینه بدست آورد و مواد اولیه بین ستاره‌ای آنهاست که برای ساختن ترکیبات آلی یافت شده در شهاب سنگها لازم می‌باشد.

مواد بین ستاره‌ای در شهاب سنگها

جدول زیر نشان دهنده مواد اولیه بین ستاره‌ای (ترکیبات یافت شده در شهاب سنگها) و پلیمر های بیولوژیکی که مبنای حیات را تشکیل می‌دهند، است:

پلیمرهای بیولوژیکی	آیا در شهاب سنگها یافت می‌شوند؟	مواد اولیه تشکیل دهنده حیات	مواد اولیه
پروتئین	بلی	اسیدهای آمینه	RCHO , HCN , NH3 , H2O
اسید نوکلئیکها	بلی	پیورین‌ها	HCN , H2O
اسید نوکلئیکها	بلی	پیریمیدینها	HCN , H2O , CHCCN
اسید نوکلئیکها	خیر	ریبوزها	H2CO
غشاها (پوسته‌ها)	بلی	فسفاتها	PN.CP
غشاها(پوسته‌ها)	بلی	اسیدهای چرب	پلیینها و مولکولهای چند حلقه‌ای بودار PAH (Polycyclic aromatic hydrocarbons)

اندازه شهاب سنگها

بر طبق برآوردهای اخیر ، هر روز 10،000 تن شهاب سنگ به زمین می‌رسد. بیشتر این جرمها فوق العاده ریزند، بطوری که جو زمین به هنگام عبورشان هیچگونه تأثیر خاصی بر آنها نمی‌گذارند. این ذرات احتمالاً دست نخورده به زمین می‌رسند. حداکثر بعد آنها یک صدم سانتیمتر است. با ماهواره‌های مخصوص می‌توان این ذرات را ، به هنگام عبور از فضا ، جمع آوری کرد. این ذرات کوچک و تقریباً غیر قابل ادراک را شهاب سنگهای کوچک یا شهاب سنگهای ریز می‌نامند.

عکس پیدا نشد

پس از آنها به شهاب سنگهایی بر می‌خوریم که حداکثر بعد آنها یک سانتیمتر است. ذراتی که هنگام عبور از جو زمین ، روشنایی ایجاد می‌کنند، از همین نوع شهاب سنگها هستند. شهاب سنگهای بزرگتر به ندرت وارد جو زمین می‌شوند، اما در صورت ورود به جو زمین ، خطوط نورانی‌تری تولید می‌کنند. همینطور که اثرهای نوری چشمگیرتر می‌شوند، اثرهای صوتی نیز رفته رفته به وقوع می‌پیوندد. شهابسنگهای به وزن 4.5 کیلوگرم یا بیشتر در ضمن عبور از جو ، کاملاً از هم نمی‌پاشند و قطعه‌های کوجک ولی قابل شناخت آنها به سطح زمین می‌رسند.

اثرهای نوری و صوتی این قبیل شهاب سنگها از تولید ترس خفیف همراه با از جا پریدن تا وحشت شدید متفاوتند. گذار شهابسنگهای بزرگ در زیر خط پرواز آنها ممکن است یک آتشگوی فرا درخشان و موجهای ضربه‌ای شدید بوجود آورد. دیده شده است که شهاب سنگهای برنده سریع السیر ، چون تبر شاخه‌های درختان را قطع می‌کنند. شهاب سنگها ، سطحهای سختی چون پشت بامها را بدون ایجاد ترک بوضوح سوراخ کرده‌اند و از لایه‌های یخ استخرها و دریاها و سقفهای فلزی اتومبیل گذشته‌اند.

با استفاده از این نقشه‌ها مشکل بتوان ستارگانی را یافت که مستقیما در بالای سر هستند. ولی اگر در وهله اول صورتهای فلکی آسانتر را یاد بگیرد، بعدا می‌توانید از نقشه‌ها بسیار دقیق استفاده کنید و ستارگان کم نورتر را بیابید. روش بهتر این است که به مطالعه صورتهای فلکی می‌پردازید. اول آنهایی را بیابید که از قبل می‌شناختید. سپس صورتهای جدید را جستجو کنید. با این روش می‌توانید به زودی در شناخت آسمان و یافتن ستارگان و صورتهای فلکی مهارت کسب کنید.

عقاید جالبی درباره از میان بردن شب اظهار شده است و باید تصدیق نمود که اکثر آنها در مرز خیال قرار دارند، ولی از نظر اصولی می‌توانند زمانی تحقق یابند. یکی از این گونه عقاید ایجاد خورشید هیدروژنی است، - یعنی یک واکنش آزمایشهای مربوط به گرما - هسته‌ای که عملیاتش از راه دور نظارت می‌گردد. در یکی از ماهواره‌های مصنوعی قرار داده شود. این واکنشگر درست مانند خورشید ترکیب هسته‌های هیدروژن به طور منظم صورت می گیرد. از آنجا که این واکنش دمایی حدود میلیونها درجه ایجاد می‌کند، به صورت منبعی از نور و گرما عمل می‌نماید.

مدار ماهواره را می‌توان به ترتیبی محاسبه نمود که خورشید مصنوعی اغلب در بخش‌های تاریک سطح زمین ظاهر شود و بیشتر اوقات در نواحی قطبی به آهستگی حرکت نماید. در این صورت می‌توان به شب‌های طاقت فرسای قطب پایان داد و در عین حال قطب شمال و قطب جنوب را گرم نمود. انجام این طرح از نظر فنی امکان پذیر نیست، زیرا هیچ راهی برای کنترل واکنشهای آزمایشهای مربوط به گرما - هسته‌ای وجود ندارد. ولی حتی اگر چنین راهی پیدا شود، احتمالا مدت زیادی طول می‌کشد که مهندسین بتوانند یک «خ



ورشید هیدوژنی» بسازند و آن را در ماهواره مصنوعی زمین قرار دهند.

ماهواره هاله‌ای

طرح هوشمندانه و دقیق دیگری نیز وجود دارد که مربوط به استفاده از ماهواره‌ها می‌گردد. این ماهواره‌ها به صورت نوعی از دستگاههای فضایی که پر از وسایل پیچیده می‌باشند، نیستند، بلکه به شکل ذرات گرد و غبار بی شماری هستند که بوسیله فضاپیماهای ویژه‌ای به طبقات پایین‌تر جو تزریق می‌شوند. هسته کار بدین ترتیب است که این ذرات حلقه گرد و غبار بزرگی را که بی‌شباهت به یکی از حلقه‌های زحل نیست، در اطراف سیاره ما ایجاد می‌کنند. ذرات گرد و غبار با برخورد به پرتوهای خورشید که از نزدیکی زمین می‌گذرد و منحرف ساختن آنها در فضا و پراکنده نمودن آن در تمام جهات ، مقداری از نور و گرمای خورشید را به زمین گسیل می‌دارند. بدین ترتیب دیگر شبی وجود نخواهد داشت و هوای سیاره بسیار ملایمتر می‌شود.

خطرات زیستی در اثر از بین بردن شب

علاوه بر مشکلات فنی مربوط به این مسئله باید به طبیعت نیز توجه نمود. از بین بردن شب به این مفهوم خواهد بود که مقداری از انرژی خورشیدی که به زمین می‌رسد، بطور مؤثری افزایش یابد. بنابراین ، این مسئله موجب بر هم خوردن تبادل گرمایی وفوری منظمی می‌شود که منجر به تغییر آب و هوا می‌گردد. ولی سیستمهای متداولی در طبیعت که شامل سیاره ما نیز هستند، بسیار پیچیده می‌باشند و خود به خود تنظیم می‌شوند و بطور طبیعی در آنها یک تعادل دینامیکی وجود دارد. مداخله در این تعادل نتایج فاجعه آمیزی را مانند بالا آمدن سطح دریا ، اختلال در چرخش آب و هوا و تغییرات آب و هوایی شدید پدید می‌آورد. به علاوه نباید نسبت به این مسئله بی توجه بود که موجودات زنده سیاره ما خود را برای میلیونها سال با چرخه شب و روز وفق داده اند. بنابراین ، از بین رفتن شب اثرات زیان آوری بر سیاره و حیات حیوانی آن دارد.

• ماه از زمین چقدر فاصله دارد؟
• چرا فاصله ماه و زمین تغییر می‌کنید؟
• چرا خورشید و ماه طلوع و غروب می‌کنند؟
• اندازه ماه چقدر است؟
• هلال و بدر چگونه ایجاد می‌شود؟
• ماه طی چه مدت یک دور کامل به دور زمین می‌گردد؟
• آیا ماه نیز شب و روز دارد؟
• چرا جزر و مد اتفاق می‌افتد؟
• چرا ماه به روی زمین سقوط نمی‌کند؟
• مه‌گرفت یا خسوف چیست؟
• خورگرفت یا کسوف چیست؟
• آیا ماه آب و هوا را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟
• مردم در زمانهای قدیم از ماه چه تصوری داشتند؟
• سطح ماه چه وضعیتی دارد؟
• مشخصات دهانه آنشفشانهای ماه چیست؟
• منظور از دریاهای ماه چیست؟
• آیا در سطح ماه رشته کوه وجود دارد؟
• با چشم غیر مسلح چه چیزهایی را می‌توان در سطح ماه دید؟
  
  

مقدمه

کره ماه تنها قمر کره زمین است. که هیچگونه حیاتی در آن یافت نمی‌شود و پوشیده از سنگ است. قطر ماه از قطر زمین خیلی کوچکتر است. و فاصله آن از زمین تقریبا 380 هزار کیلومتر می‌باشد. گودالهای زیادی در سطح ماه دیده شده است که احتمالا در اثر برخورد شهاب سنگها با آن بوجود آمده‌اند. اینکه ماه قبل یا بعد از زمین بوجود آمده یا همزمان با آن هنوز معلوم نیست ولی عمر متوسط آن از 4 میلیارد سال بیشتر است. نیروی جاذبه همانند زمین بر روی ماه نیز وجود دارد. پدیده طبیعی خسوف یا ماه گرفتگی در ماه اتفاق می‌افتد.

انسان می‌تواند روی ماه راه رود، زیرا سطح ماه از نوعی رسوب ماسه سنگی نرم از سنگهای خرد شده ، غبار و گرد و خاک پوشیده شده است. عمق این رسوب در برخی نقاط چند سانتیمتر و در برخی نقاط دیگر تا 10 متراست. زیر این طبقه رسوبی سنگهای محکمتر قرار دارند. انسان پیاده یا سواره جداکثر چند سانتیمتر در این رسوب فرو می‌رود. بر اساس کاوشهای جدید از سطح ماه فرضیه‌های فرو رفتن فضانوردان در غبار ماه و خفگی در برف عمیق تأیید نشد.

اثر کفشهای فضانوردان یا چرخهای ماه پیما بر سطح ماه پس از گذشت میلیاردها سال باز هم پیدا خواهد بود، زیرا طوفان و بارانی در سطح ماه وجود ندارد که آنها را از بین ببرد. تنها برخورد اجرام آسمانی می‌تواند این اثرات و رد‌پاها را مختل یا محو کند.

سطح ماه در واقع در طول هزاران سال آینده که مورد اصابت اجرام آسمانی بزرگ و کوچک قرار خواهد گرفت، تغییر خواهد کرد. در مورد زمین سطحش همواره دستخوش فرسایش و تغییر است و برای همین آثار تمدنهای باستانی تا حدودی محو و نابود شده است. یکی دیگر از شگفتی عجیب ماه ، به دلیل گرانش ضعیفش نداشتن جوی متراکم است. به عبارتی گازها از جو ماه فرار کرده‌اند و ماه فاقد اتمسفر است.

چشم اندازهای ماه

این همسایه ما دارای دو چشم انداز کاملا متفاوت است:

دریاهای تاریک

لکه‌هایی که با چشم عادی و غیر مسلح روی سطح ماه مشاهده می‌شوند به شکل اقیانوس به نظر می‌رسند که به همین خاطر دریا نامیده شده‌اند. می‌دانیم که نیروی جاذبه ماه کوچک و آنقدر کم است که قادر به نگاه داشتن آب و هوا نیست، بنابراین ماه هیچگاه دارای اقیانوس نبوده. دریاهای ماه (مناطق تاریک یا ماریا) مطوحی عظیم و کاملا خشک از سنگ گدازه‌ها هستند. این گدازه‌ها میلیاردها سال پیش در بخشهایی از سطح سفید ماه که مملو از دهانه‌های آتشفشانی بوده سرازیر شده و روی قسمتهایی از آنها را پوشانیده است. سپس این حجم عظیم گدازه‌ها سد شده‌اند. در حال حاضر چون مانند سابق اجرام آسمانی زیادی در فضا وجود ندارد ، دریاهای ماه به ندرت مورد اثابت گلوله‌های آتشین و بزرگ فضایی واقع می‌شوند. بطوری که این مناطق تاریک ، دارای دهانه‌های آتشفشانی بسیار کمتری نسبت به چشم اندازهای سفید قدیمی هستند. دریاهای ماه به زبان لاتین نام گذاری شده‌اند.

دریای شرقی Mare Orientale اقیانوس طوفانها Oceanus Procellarum دریای باران Mare Imbrium دریای ابرها Mare Nubium دریای رطوبت Mare Humorum دریای شادی Mare Sererenitis دریای آرام Mare Tranquilitatis دریای شهد Mare Nectaris دریای حاصلخیزی Mare Foecunditatis دریای بخارها Mare Vaporum دریای خطرها (بلایا) Mare Crisium دریای اسمیت Mare Smythii دریای کناره Mare Marginis دریای امواج Mare Undarum دریای کف آلود Mare Spumans دریای مسکو Mare Moscoviense دریای استعداد Mare Ingenii دریای جنوبی Mare Australe دریای سرما Mare Frigoris دریای هامبولت Mare Homboldtianum خلیج کوچک رنگین کمان Sinus Roris خلیج کوچک شبنم Sinus Iridum خلیج کوچک سیلها Sinus Roris خلیج کوچک میانه Sinus Aestuum باتلاق عفونت Palus Putredinis دریاچه رویاها Lacus Somniorum دریاچه مرگ Lacus Mortis باتلاق بیماریها Palus Epidemiarum

دهانه‌های آتشفشانی

از تعدادی از دهانه‌های آتشفشانی ، پرتوهای درخشان بصورت شعاعی به خارج ساطع می‌شود. مثلا دهانه‌های تیخو ، کوپر نیکوس و کپلر دارای این این خاصیت هستند. جمعا تا کنون 60 دهانه آتشفشانی از این نوع شناسایی شده‌اند. برخی از این پرتوها 1000 کیلومتر طول و کیلومترها عرض دارند و احتمالا این پرتوهای درخشان ، نوعی گرد و غبار نورانی‌اند که به هنگام برخورد یک جرم آسمانی به سطح ماه به خارج پرتاب شده‌اند.

در کنار دیواره‌های گرد و دایره مانند دهانه‌های آتشفشانی در سطح ماه همجنین سلسله جبالی ممتد و طولانی وجود دارد. این رشته کوهها با نامهایی مشابه رشته کوههای معروف زمین از قبیل رشته کوههای کارپات ، آپناین و آلپ نامگذاری شده‌اند. کوهستانهای ماه بجز تشابه اسمی ، وجه مشترک چندانی با کوهسارهای زمین ندارند. این کوهها مانند کوههای زمین از چین خوردگیها و در هم فرو رفتن قسمتهای مختلف بوجود نیامده‌اند، بلکه کناره‌های قیفهای حاصله از برخورد اجرام آسمانی عظیم به سطح ماه هستند.

هلال و بدر چگونه تشلیل می‌شود؟

خورشید خود می‌درخشد، ماه را از اینرو می‌بینیم که خورشید به آن می‌تابد. اگر آن روی ماه که به سوی ماست، بطور کامل مورد تابش خورشید قرار گیرد، ما ماه را بصورت قرص کامل و به عبارت دیگر در حالت بدر مشاهده می‌کنیم. اگر نور خورشید فقط قسمتی از آن روی ماه را که بسوی ماست در بر گیرد، ما ماه را بر حسب میزان تابش نور بصورت هلال باریک نوری ، نیم قرص و یا به صورت یک گلوله تقریبا گرد نورانی می‌بینیم.

این پدیده‌های نوری را فازها یا صورتهای مختلف ماه می‌نامند. هنگامی که ماه در جهت تابش خورشید قرار گیرد، دیده نمی‌شود، زیرا در تابش شدید خورشید محو می‌گردد و علاوه بر این ، آن روی ماه که بسوی ماست مورد تابش واقع نمی‌گردد. این وضعیت را ماه نو می‌نامیم. اکنون ماه بر روی مدار خود به حرکت ادامه می‌دهد و پس از چند روز به طور محسوسی در سمت چپ و یا در شرق خورشید واقع می‌شود.

در این وضعیت قسمت کوچکی از نیمه رو به زمین ماه ، تحت تابش نور خورشید قرار می‌گیرد. در این دوران ماه را در اوایل شب بصورت داس باریکی که البته روز به روز بر قطر هلال آن افزوده می‌شود، مشاهده می‌کنیم، زیرا در این وضع ماه بعد از خورشید غروب می‌کند. تقریبا یک هفته پس از ماه نو ، از دید ناظر زمینی ، ماه دقیقا از پهلو مورد تابش نور خورشید واقع می‌شود. در این حالت انسان نیمی از ماه را تاریک و نیم دیگر را روشن می‌یابد؛ این وضعیت نیم ماه افزاینده یا ربع اول نامیده می‌شود. دوباره یک هفته بعد ، ماه از دید این ناظر ، دقیقا در مقابل خورشید قرار می‌گیرد.

در این حالت ماه به صورت قرص کامل نورانی می‌شود ، که به آن بدر (یا در اصطلاح عامیانه ماه شب چهاردهم) می‌گویند. از این حالت به بعد از قطر قسمت نورانی ماه کاسته می‌شود. تقریبا هفت روز پس از بدر ، دوباره نیم ماه دوم یا ربع آّخر حادث می‌شود. ماه در این حالت از دید ناظر زمینی اکنون در سمت راست یا در غرب خورشید قرار دارد و به عبارت دیگر قبل از طلوع خورشید در آسمان صبحگاهی پدیدار می‌شود، تا بالاخره دوباره به وضعیت ماه نو می‌رسد.

حمل

تصویر مزبور عبارتست از مردی شکارچی که بر قوچی نشسته است.

ثور (گاو)

نقش گاوی که شخصی پشت بر آن نشسته است.

جوزا

شخصی در حال نشسته که در هر دستش شاخه گلی قرار دارد.

سرطان (خرچنگ)

هنرمند در این نقش اندازی استادی خاصل بکار برده و تصویر خرچنگ را به گونه‌ای بسیار زیبا اجرا کرده است. نیمی از خرچنگ بصورت سر و نیم تنه انسانی طرح شده و دو چنگال بزرگ آن نیز دستهای انسان را تشکیل داده است.

اسد (شیر)

طرح شیری است که سرش را برگردانده و بر پشتش دایره‌ای بصورت خورشید خانم نقش گردیده است. این اثر از جمله طرحهای کهنسال شیر و خورشید در آثار ایران به شمار می‌رود.

سنبله

طرح شخصی است که بصورت دو زانو نشسته و دو خوشه گندم در دست دارد.

میزان

فردی در حال نشسته که ترازویی را با دست راست بلند کرده است.

عقرب

طرح صورت فلکی برج عقرب ، این تصویر با طرحهای بسیار دیگری که از صورت فلکی عقرب کشیده شده است تفاوت دارد و هنرمند در اینجا نیز تکیه اصلی را بر تلفیق طرح با انسان گذارده است. اما برای آنکه بتواند سنبل برج عقرب را به بیننده القاء کند با سلطه‌ای که بر دانش نجومی داشته و یا طرحی که از سوی یک ستاره شناس آگاه به او داده شده است، ترکیب زیبایی را عرضه کرده است. از آنجا که صورت فلکی قوس در بعضی موارد جزء صورت فلکی عقرب محسوب می‌شود، هنرمند در این خانه بجای تمام صورت فلکی عقرب قسمت بالایی برج قوس را در حالی که تیری به دم عقرب می‌زند، نقش کرده است، به عبارت دیگر در واقع دو صورت فلکی را در یک تصویر نشان داده است.

قوس

طرح مزبور به عمده تصویرهای دیگر قوس شباهت دارد و عبارت است از تصویر ترکیبی نیم تنه انسانی کماندار با پیکر اسب.

جدی

دلو

مردی در حال دویدن با طنابی در دست بسوی چاهی که دیوار آن از سطح زمین بلندتر و با سنگ ساخته شده است. در میان دو پای او و بر روی زمین تنگ آبی قرار دارد.

حوت (ماهی)

مردی در حال نشسته بصورت چهار زانو و دست به سینه که در دو سوی او نقش دو ماهی نموده شده است

ابر نواختران

پس از آن ، فرآیند عجیبی روی می‌دهد. هسته که دیگر نمی‌تواند به فروپاشی ادامه دهد، به سمت خارج می‌جهد و موجی تکانه‌ای را آزاد می‌کند که باقیمانده ستاره را از هم می‌پاشد. نتیجه این امر ، انفجار عظیم است که ابر نواختر نامیده می‌شود. طی این فرآیند ، بخشهای درونی ستاره که اکنون مملو از عناصر شیمیایی تازه پخته شده است، با سرعتی معادل 50 میلیون کیلومتر در ساعت به فضا پرتاب می‌شوند.

ابر نواختر از نوع la4

گونه دیگر ابرنواخترها ، کمیابند و نوع la4 نامیده می‌شوند. دانشمندان گمان می‌کنند که منشأ این ابر نواخترها ، ستاره‌های "کوتوله سفید" بسیار کوچکتر و سبکتری هستند که مواد ستارگان همدم خود را بسوی خود می‌کشند تا وقتی که آنقدر سنگین شوند که بتوانند در برابر نیروی گرنش مقاومت کنند. آنها شروع به فروپاشی می‌کنند، اما پیش از واجهیدن منفجر می‌شوند و بقایای پر از عنصر خود را به درون فضا می‌ریزند. علت امر هر چه که باشد، نتیجه یکسان است. انتشار نوری چنان درخشان که می‌تواند درخشش یک کهکشان را برای چندین هفته تحت الشعاع قرار دهد. این مسأله ابر نواخترها را در قلب تازه‌ترین تلاشها برای کشف سرنوشت عالم قرار داده است. از زمان کشف این مطلب در دهه 1920 میلادی که عالم در حال انبساط است، اخترشناسان در تلاش بوده‌اند تا بطور دقیق زمان شروع انبساط یا به عبارت دیگر ، تاریخ انفجار بزرگ را تعیین کنند.

تعیین زمان

برای انجام این کار ، آنها به دو عدد احتیاج دارند: سرعت دور شدن کهکشانها از یکدیگر ، و فاصله آنها از زمین. با بررسی خطوط طیفی نور کهکشانهای دور دست ، می‌توان سرعت آنها را به صورتی نسبتا ساده تعیین کرد. کار سخت‌تر ، محاسبه فاصله کهکشانها از ماست. ممکن است کهکشانی کم فروغ به نظر برسد. اما نه به این دلیل که بسیار دور است، بلکه بخاطر اینکه نور زیادی از خود منتشر نمی‌کند. اما ابر نواخترها راهی را برای حل این مشکل پیش پای اخترشناسان می‌گذارند.

مثل یک چراغ برق ، آنها مقدار استاندارد کمتر یا بیشتری از نور را از خود منتشر می‌کنند. بنابراین اگر یک ابر نواختر کم فروغ در کهکشانی دور دست ظاهر شود، با اطمینان می‌توان گفت که آن کهکشان واقعا در فاصله زیادی از ما واقع شده است. اخترشناسان با استفاده از چنین ابر نواخترهایی ، توانسته‌اند آهنگ انبساط عالم و در نتیجه زمان انفجار بزرگ را بدست آورند.

در سال 1999 ، دو گروه از اخترشناسان تازه‌ترین یافته‌های خود را منتشر کردند، که ساده‌ترین تفسیر آنها نشان می‌داد که انفجار بزرگ حدود 10 میلیارد سال پیش روی داده است. ممکن است این زمان طولانی به نظر برسد، اما به هیچ وجه اینطور نیست. ستارگانی که حداقل دو میلیارد سال پیرترند، هنوز هم موجودند، در حالی که عالم نمی‌تواند از آنچه که درون خودش است جوانتر باشد، پس چه اشتباهی این وسط رخ داده است؟ باز هم ابر نواخترها می‌توانند در این زمینه ما را کمک کنند؟ و جوابی که آنها می دهند، بسیار حیرت انگیز است.

نیروی پاد گرانشی

ابرنواخترها را به دلیل درخشش بسیار زیادشان ، می‌توان در دوردست‌ترین کهکشانها نیز ردیابی کرد، کهکشانهایی که نور افشانی خود را تقریبا در ابتدای زمان آغاز کرده‌اند. اخترشناسان با بررسی این ابر نواخترها ، فکر می‌کنند که شواهدی را بر وجود یک نیروی "پاد گرانشی" اسرار آمیز که در عالم فعال است، یافته‌اند. به نظر می‌رسد که منشأ این نیرو ، "فضای خالی" است، به این شکل که اثرات عجیب کوانتومی کنار هم جمع می‌شوند تا با نیروی گرانش مقابله کنند. اما در حالی که اخترشناسان درباره علت آن بحث می‌کنند، مشاهدات ابر نواخترها همچنان شواهد تازه‌ای را بر حضور نیروی پاد گرانشی بدست می‌دهد.

یکی از اثرات این نیرو ، این است که کاری می‌کند تا جهان جوانتر از سن واقعی خود به نظر برسد. اخترشناسان با دخیل کردن تازه‌ترین اندازه گیریها خود ، دور قدرت آن ، دریافته‌اند که ممکن است انفجار بزرگ در واقع حدود 14.5 میلیارد سال پیش روی داده باشد. این مقدار ، بیشتر از سن پیرترین ستارگان است.
با اینکه ابر نواخترها بر عمیق‌ترین رازها دانش نور می تابانند و به حل آنها کمک می‌کنند، یک روی تاریک هم دارند. انفجار سهمگین آنها ، آنچه را که در مجاورت آنها قرار دارد از هم می‌گسلد و آنها را با واریزه‌ها و تشعشع بمباران می‌کند. حال اگر ابر نواختری در نزدیکی زمین منفجر شود، چه اتفاقی خواهد افتاد؟

انفجارهای ابر نواختری و کره زمین

اخترشناسان تخمین می‌زنند که در کهکشان ما در هر 30 یا 40 یک انفجار ابر نواختری روی می‌دهد، بنابراین احتمال منفجر شدن یکی از آنها در مجاورت ما و در آینده نزدیک ، نامحتمل است. اما در سال 1999 ، دانشمندان نشان دادند که ممکن است ابر نواختری درست دم گوش ما ، در صورت فلکی ولا آن هم در قرن چهاردهم میلادی ، منفجر شده باشد. جالب اینکه این واقعه ، با آغاز "عصر یخبندان کوچک" که طی آن دمای جهان به شکل اسرارآمیزی پایین آمد، همزمان بوده است. آیا این تنها یک تصادف بوده است؟ شاید. چون تا کنون تنها تشعشع و ذرات پر سرعت ابر نواختر ولا قادر به رسیدن به ما بوده‌اند و واریزه‌های آن تا 12 هزار سال دیگر به اینجا نخواهند رسید.

طبق محاسبات اختر شناسان ، ممکن است برخی از ابرنواخترها از زمان شکل گیری زمین حدود 5 میلیارد سال پیش ، تنها در فاصله 30 سال نوری از آن روی داده باشند. نتیجه این امر ، افزایش سطح تابشهای کیهانی و آهنگ جهش موجودات زنده بوده است. این مسأله می‌تواند علت پیدایش موجودات پیچیده روی زمین را در حدود 600 میلیون سال پیش توجیه کند، زیرا پیش از آن ، تنها باکتریهای ساده وجود داشتند.

هیچ کس دقیقا نمی‌داند که اثرات یک ابر نواختر نزدیک چگونه خواهد بود، اما ممکن است به زودی این مطلب را بفهمیم. در صورت فلکی جبار ، ستاره سرخ درخشانی به نام ابط الجوزا قرار دارد که ابر غولی با جرم 20 برابر خورشید و در حال مرگ است. هیچ کس دقیقا نمی‌داند که این ستاره چه زمانی سوخت خود را اتمام خواهد رسیاند. اما آنچه که روشن است، این است که وقتی این امر اتفاق بیفتد، هسته آن فرو خواهد پاشید و انفجاری ابر نواختری را پدید خواهد آورد. ابط الجوزا تنها 450 سال نوری با ما فاصله دارد، بنابراین اثرات آن بر زمین بسیار شدیدتر از ابرنواختر ولا خواهد بود. آیا ما از این واقعه جان سالم به در خواهیم برد؟ حقیقت ترس آور این است که با نبود هیچ هشداری مبنی بر اینکه یک ستاره دقیقا چه زمانی تبدیل به ابر نواختر می‌شود، زمان زیادی برای فهمیدن این موضوع نخواهیم داشت.

درون سحابی خرچنگ

یکی از بهترین موضوعات مورد مطالعه ستاره شناسان بررسی و مشاهده آثار این ابر نواختر می‌باشد. جف هستر و پال سکامن از دانشگاه ایالت آریزونا در تمپه تصاویر جدید تلسکوپ فضایی هابل را در این مورد بکار می‌برند. این تصاویر که با دوربین شماره 2 سیاره‌ای (میدان دید باز) تهیه شده‌اند جزئیات غیر قابل انتظاری از سحابی خرچنگ را نشان می‌دهند. تصاویر نشان می‌دهند در ستاره‌ای که منفجر می‌شود، مواد اعم از گاز و یا مواد به جا مانده از انفجار با سرعت خیلی زیاد، در حدود هزار کیلومتر در ثانیه به اطراف پرتاب می‌شوند.

به نظر می‌رسد رشته‌های سحابی خرچنگ ، جز چند تغییر جزئی در طول از نظر ترکیب و رنگ چندان فرقی با نظریه‌های قبلی نداشته باشد. رشته‌ها با گره‌های داغ و گازهای گرم و سرد ترکیب می‌شوند. در این طرحواره ، رنگ قرمز نشان دهنده گسیل اتمهای اکسیژن در گاز سرد و رنگ سبز نماینده اتمهای اکسیژن در گاز داغ و آبی نشان دهنده گسیل اتمهای سولفور در گاز گرم است. رصدهای روی سطح زمین توان تفکیک را پایین می‌آورد و ساختار معمولی از خرچنگ ارائه می‌دهد.

عکسی که مشاهده می‌کنید بزرگترین عکسی است که تا به حال توسط دوربین wfpc2 هابل گرفته شده است. سحابی خرچنگ تقریباً در بین تمامی اجرام رصد شده بیشترین پیچیدگی از نظر ساختار را داراست و یکی از دینامیکی‌ترین اجرام است. این عکس جدید سحابی خرچنگ از گرد آوری و مونتاژ 24 عکس تکی توسط هابل گرفته شده و بالاترین تفکیک و کیفیت را در بین تمامی عکسهای گرفته شده از خرچنگ داراست.

عکس جدید هابل از سحابی خرچنگ در بین تمام عکسهای گرفته شده از این سحابی از زمان تشکیلش بیشترین جزییات را داراست.

وانگهی هستر و سکامن در سحابی خرچنگ گرد و غباری بیش از حد انتظارشان مشاهده کردند. در صورتی که نظریه قبلی ستاره شناسان این بود که در سحابی ، گرد و غبار تحت شرایطی در نواحی گازهای مولکولی خیلی سرد قرار می‌گیرد و این آسانترین راه نشانه گذاری برای جستجوی مناطق تاریکی است که در مقابل یک زمینه روشن قرار دارند.

از همه مهمتر اینکه این دو محقق چگونگی برهمکنش رشته‌ها با سحابی سنکروترونی خرچنگ را کشف کردند. (بر همکنش میدانهای مغناطیسی و ذرات پر انرژی). داده‌های هابل نشان می‌دهد که فشار سحابی سنکروترونی بیشتر به ساختار رشته‌های سحابی خرچنگ وارد می‌شود، در یک بطری است. وقتی بطری را ایستاده نگه داریم، سرکه که سنگینتر از روغن است، در ته بطری قرار می‌گیرد و رغن روی آن می‌ایستد. اگر بطری را بچرخانیم حبابهای روغن ازته ظرف وارد سرکه چگالتر می‌شوند. در مورد سحابی خرچنگ ، "نور" سحابی سنکروترونی انبوه مواد باقی مانده سنگین و چگال به طرف گاز سرد هل می‌دهد.

چگونگی ارتباط با محیط اطراف

هستر و سکامن می‌کوشند تا توضیحی برای این موضوع بیابند که چگونه یک تپ اختر با محیط اطرافش برهمکنش دارد. تصاویر برای اولین بار نشان دادند گره کوچک درخشانی فقط به اندازه 1500 واحد نجومی ، از تپ اختر گسیل شده است (یک واحد نجومی فاصله متوسط زمین از خورشید است). گره و تپ اختر هر دو با انرژی یکسان پرتو ایکس فوران می‌کنند و به نظر می‌رسد در طول مدار چرخشی تپ اختر قرار دارند. هستر و سکامن معتقدند که گره ممکن است یک "شوک" در فوران (مواد یا گاز) باشد.

از اکتشافات مهم دیگر این محققان این است که هاله‌ای در فاصله ده هزار واحد نجومی بالای قطب مخالف تپ اختر در حدود 20 درجه‌ای از خط دید ما گسیل می‌یابد. فوران پرتو ایکس بطور مستقیم از میان مرکز هاله پخش می‌شود. این چرخه ممکن است با مرزی مابین نواحی اثر قطبهای تپ اختر و بادهای استوایی مشخص شود. اما علت بالا آمدن هاله و وجود گره بر فراز قطب ، مبهم است.

برساووش (Per) قهرمان

مقدمه

برساووش در اساطیر یونانی قهرمانی است که مدسا را کشت تا شاهزاده آندرومدا ، دختر ذات الکرسی و قیفاووس را از چنگال هیولای دریایی به نام قیطس نجات دهد. این صورت فلکی نقطه نور باران رگبار شهابی برساووشی است که هر سال در نیمه دوم مرداد ماه با تراکم حدود 50 شهاب در ساعت اتفاق می‌افتد.

ستاره‌ها

بتا ، ستاره غول یا ستاره جن (گفته شده که این ستاره چشم مدوسا است)، یک ستاره آغازین از نوع گرفتی جفتی و از طبقه متغیرهاست، یعنی هر یک از این دو ستاره ، به تناوب باعث گرفتگی دیگری می‌شود. غول ترکیبی از دو ستاره B8 V با مدار مشترک با ستاره‌ای با طیف G5 IV و فاصله 105 سال نوری است. ستاره غول معمولا با قدر 2.1 در هر 2.87 روز ، چشمک زنان ظاهر می‌شود و سپس برای 10 ساعت ضعیف گردیده و تا قدر 10 مانند یک ستاره G5 تغییر می‌کند که در واقع از مقابل ستاره B8 دیگر عبور می‌نماید.







برساووش به لحاظ استقرار در امتداد کهکشان راه شیری ، از نظر اجرام عمق آسمان غنی است. H برساووش (NGC869) و همچنین کای (χ) برساووش (NGC884) یک جفت خوشه باز قدر پنجم هستند که تحت نام خوشه دوگانه شناخته شده و در فاصله 7300 سال نوری از ما قرارا گرفته ایند و با چشم غیر مسلح همانند ستاره‌ای مات به نظر می‌رسند. M34 خوشه دیگری با قدر 5 می‌باشد